Opschudding in farmaland

Redactie

26 maart 2018

De farmasector is 2018 knallend begonnen. In januari waren er twee grote overnames te melden. Volgens marktvorsers nog maar het begin van een grote overnamegolf binnen de sector. Of al het overnamegeweld aandelen uit de sector interessant maakt voor de lange termijn, is afwachten. Want de farmaceutische industrie heeft ook te maken met tegenwind en het gaat niet om een briesje...

De farmareuzen Sanofi en Celgene kondigden onlangs een overname aan van een belangrijk biotechconcern. Daarvoor trokken de twee behoorlijk wat geld uit. Bedrijven in de sector kunnen zich dat veroorloven omdat er in de afgelopen jaren flink wat winst is gemaakt op medicijnen. Die buffer kan nu aangewend worden voor overnames. Of een nieuwe stap in de ontwikkeling van medicijnen. Die is voor de concerns broodnodig.

» Meer weten over de Pharmaceuticals? Meld u gratis aan voor ons webinar  morgenavond!

De farmaceutische industrie heeft de laatste jaren over het algemeen de ontwikkeling overgelaten aan de biotechsector. Dat betekent wel dat de meeste farmaconcerns niet meer zoveel aan innovatie doen. Op de afdelingen onderzoek en research is bij veel concerns behoorlijk bezuinigd. Nieuwe kennis en technieken halen ze makkelijker en goedkoper binnen door een succesvol of veelbelovend biotechbedrijf in te lijven. Dat daarmee ook de patenten van de ontwikkelde medicijnen worden binnen geharkt is een aangename bonus. Want veel concerns kunnen wel nieuwe patenten gebruiken. In de komende periode komen er veel te vervallen. Het gaat dan vaak om medicijnen die voor veel geld worden verkocht. Als die vrij nagemaakt mogen worden, verliest een bedrijf al snel miljarden aan inkomsten. Daar komt nog bij dat de kaskrakers van de grote concerns eigenlijk allemaal al jaren oud zijn, zonder dat er een nieuwe blockbuster voor in de plaats kwam. Het is bijvoorbeeld alweer 22 jaar geleden dat Pfizer het kassucces Viagra liet patenteren. Het patent is inmiddels al bijna vijf jaar verstreken en de markt wordt inmiddels overspoeld met generische blauwe pilletjes die tegen een fractie van de introductieprijs worden aangeboden. Pfizer doet daar zelf aan mee om toch nog een deel van de markt in handen te houden. Daarbij moet wel worden aangetekend dat het patent in de Verenigde Staten is verlengd tot 2020.

Miljardenomzet

Het is niet makkelijk om successen te blijven scoren met nieuwe, revolutionaire medicijnen. Johnson & Johnson kondigde vorig jaar tien mogelijke kaskrakers aan. Het concern voorzag een miljardenomzet. Inmiddels zijn vier medicijnen blockbuster af. Dat kwam niet alleen omdat de farmareus zelf twee veelbelovende medicijnen niet zo veelbelovend meer vond. Toezichthouders als de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) keurden twee andere medicijnen af.

Het zal een klap in het gezicht zijn geweest voor Johnson & Johnson, want farmareuzen moeten het vooral hebben van revolutionaire medicijnen tegen ernstige ziekten als kanker, leukemie en reuma. Die zijn lucratief, vooral ook omdat de sector de huid duur verkoopt. Probleem is echter dat de zorgverstrekkers en de politiek daar wel een beetje klaar mee zijn. Politici zinspelen dan ook steeds vaker op beperkende maatregelen om de zorgkosten te drukken en zorgverstrekkers proberen medicijnen tegen een lagere prijs te krijgen. Bijvoorbeeld door gezamenlijke inkoop.

Sovaldi van Gilead is een goed voorbeeld. Toen het middel tegen hepatitis C op de markt kwam, kostte één tablet 1.000 dollar. Omdat de resultaten goed waren, gingen zorgverstrekkers schoorvoetend akkoord. Het Zorginstituut Nederland sprak van een superieure werking, maar hikte tegen de hoge kosten van zo’n 75 miljoen euro per jaar aan. Vandaar dat Sovaldi alleen beschikbaar kwam voor ernstige gevallen. En dat zette natuurlijk weer kwaad bloed bij patiëntenorganisaties.

» Onze apps ontvangt u geheel gratis! Sla 06 319 276 61 op in uw telefoon en  klik hier.

Die houding van grote concerns maakt het er voor de sector niet beter op. Daar komt ook nog bij dat Big Farma zich nog meer in de vingers snijdt door bepaalde medicijnen niet meer te willen vervaardigen. Smalspecturm antibiotica is daar een voorbeeld van. Er dreigt in ons land een tekort aan middelen die een specifieke bacterie aanpakken. Dat komt volgens het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) door schaarste in grondstoffen bij de fabrikanten. Het probleem is nog niet nijpend omdat Nederlandse artsen aan de ene kant gewone antibiotica voorschrijven en aan de andere kant sowieso terughoudend zijn met het voorschrijven van deze soort antibiotica. Het nadeel daarvan is echter dat het voor de farmaceuten economisch veel minder aantrekkelijk wordt smalspectrum antibiotica te produceren. Zelf komt de sector niet met oplossingen voor dit soort problemen die de volksgezondheid in gevaar kunnen brengen. Het is dus aan overheden en zorgverzekeraars om met voorstellen te komen, zoals bijvoorbeeld het afspreken van leveringsgaranties. Dat betekent echter weer dat artsen geprikkeld kunnen worden om juist weer meer gespecificeerde antibiotica voor te schrijven.

Consumentenmiddeltjes

Omdat er nog wel geld is te halen met het ontwikkelen en verkopen van medicijnen voor ernstige of niet-alledaagse ziekten, willen veel concerns zich liever op die tak storten. De consumententak met hoofdpijnpoeders, pijnstillers en zalfjes die zonder recept te koop zijn, wordt dan ook door een paar concerns in de etalage gezet. Zo probeert Pfizer amechtig van de consumententak met bekende producten als Advil en Centrum af te komen. Er blijkt echter weinig animo voor de merken die het best wel aardig doen maar waarvan het uiteindelijke verdienmodel blijkbaar niet meer interessant is. Ook Glaxo, Bayer en Sanofi willen van de consumentenmiddeltjes af. Volgens de Zwitserse zakenbank UBS zit deze kant van de sector in het slop omdat verkopers, zowel winkelketens als onlineshops, de prijzen proberen te drukken. “Consumenten worden steeds meer gepusht om producten van het eigen merk van de winkelketens aan te schaffen”, stelt sectoranalist Michael Leuchten van UBS. Bovendien worden de klanten ook prijsbewuster en gemakzuchtiger. Onlinewinkels als Amazon spelen daar handig op in en brengen de medicijnen aan huis.

Met een stoet aan ingelijfde biotechbedrijven die nieuwe medicijnen ontwikkelen en een paar veelbelovende patenten op zak zou de toekomst van de industrie er rooskleurig uit moeten zien. Maar ook de farmaceuten krijgen te maken met disruptieve initiatieven. Die ontstaan mede door de ergernis over dure medicijnen die ook nog eens niet altijd voor iedereen beschikbaar zijn. Patiënten en zorgverstrekkers werken steeds meer samen om tegen de vaak starre houding van de industrie in te gaan. Zo is er het Nederlandse initiatief Fair Medicine. Wetenschappers, medici, patiënten en een farmaceutisch bedrijf werken in een coalitie aan de ontwikkeling van een nieuw medicijn. Dat gebeurt onder strikte voorwaarden. Niemand mag geld vragen voor de geleverde bijdrage en het aandeel in de coalitie kan niet worden vermarkt. Transparantie staat vanzelfsprekend hoog in het vaandel en de uiteindelijk gemaakte kosten bepalen de prijs van het medicijn.

Probeert Fair Medicine de industrie nog te betrekken bij nieuwe initiatieven; anderen kiezen de aanval. Zo zijn er een startups die dure medicijnen namaken. Daarmee willen ze het farmalandschap opschudden, zoals Uber dat in de taxibranche heeft gedaan. Veel van de nieuwkomers kijken aan de ene kant verlekkerd naar de winsten die kunnen worden behaald met het produceren van medicijnen, maar ze vinden vooral dat de productie goedkoper kan. Vandaar dat sommigen de handen ineen hebben geslagen met zorgverstrekkers. Het zijn vooral deze initiatieven waar de sector wakker van zou moeten liggen. Door de jaren heen hebben de farmaceuten hun positie altijd veilig weten te stellen door strikte regels rond de productie van medicijnen en wetgeving rond patenten. Daar kan nu weleens verandering in komen. Niet alleen door opdringerige nieuwkomers in de markt. Technologische vooruitgang en de uit de hand lopende zorgkosten zullen het proces alleen maar versnellen.

» Gratis nieuwsbrief: Ontvang educatie, unieke beurstips en interssante  beursanalyses in uw inbox.

Wilt u meer?

Als fondsbeheerder is het ons dagelijks werk om altijd te handelen op basis van de feiten en hiermee door de emotionele momentopnames heen te kijken. Feiten zijn betrouwbaarder dan emoties. Graag vertellen wij u hierover meer tijdens ons online seminars. Kijkt u mee?
Ja, ik kijk graag mee →

ROI asset management is specialist in het beheren van beleggingsfondsen sinds 2007 en biedt meerdere oplossingen voor u.

ebook-cover-beleggingsfonds-vermogensbeheer

Vermogensbeheer of zelf spreiden in Beleggingsfondsen?

Het beheer van uw vermogen vereist niet alleen transparantie en betrouwbaarheid maar ook een strategisch plan. Beleggingsfondsen zijn een categorie beleggingsproducten waarin door spreiding tegen relatief weinig risico een aantrekkelijk rendement kan worden behaald. Hiermee zijn beleggingsfondsen dan ook uitermate geschikt als alternatief voor vermogensbeheer.

Bekijk de voordelen

Ontvang onze nieuwsbrief.